Sözsüz İletişim; Etkili İletişimin Temeli ( ÜNİTE 8 )

Kültür Alanları;

1. İdeolojik
2. Antropolojik
3. Toplumsal
4. Artistik

Kültürü Oluşturan Ögeler

1. Maddi Kültür; Bir toplumun teknolojik gelişmişlik durumu, eserleri ve aletleri o toplumun maddi kültürü olarak gösterilir.
2. Manevi Kültür; Bir toplumda, maddi kültür ögeleri dışında yer alan diğer kültür ögelerini genel anlamda manevi kültür ögeleri olarak nitelendirmek mümkündür. Bunlar dil, estetik, bazı kültürel değerlerin öğrenilmesi anlamında eğitim, din, inanç, tutumlar, gelenekler toplumsal kurallar ve değerler, toplumsal organizasyonlar ve toplumsal kurumlardır.

Alt Kültür

Örnek olarak etnik yapı, yerleşim yöreleri, yaş grupları verilebilir. Bu ortak paydaların oluşturduğu kültüre “alt kültür” adı verilir. Örnek olarak Bir takımın Tarafta grubu‘dur.

SÖZSÜZ İLETİŞİM KAVRAM VE TANIMI

Sözsüz İletişimin İşlevleri

1. Tamamlama; Bir iletiyi tamamlamak etkisini artırmak işlevidir. İletiyi ses tonu beden dili gibi ifadelerle güçlendirme gibi.
2. Çelişme/Yalanlama; Bazı zamanlar sözel iletilerimizle sözsüz iletilerimiz birbiri ile çelişebilir. Gülmek zorunda kaldığımız durumları düşünelim. Aslında gülmek istemiyor ama zorla gülüyor olabiliriz.
3. Tekrarlama; Sözel iletiyi vurgulamak yada açık hale getirme işlevidir.
4. Düzenleme; Bu işlev genellikle bir sözel diyaloğu düzenlemek için bir işlevdir.
5. Yerini Alma ( Önemli Ezberler ); Bazı nedenlerden ötürü sözel iletişimin sözsüz iletişime dönüştüğü durumlarda söz konusu olur. Sevgiliniz sizi utandıracak bir anıyı arkadaşlarınız arasında anlatmak üzere iken siz, “anlatma!” diyemez ama kaşlarınızı kaldırır ya da işaret parmağınızı dudaklarınızın önüne getirirsiniz. Başka deyişle, sözel olan bir anlatımın sözsüz bir işaretle yer değiştirmesidir. Örneğin evet anlamında baş sallama vb.
6. Vurguluma;Sözlü iletilerdeki bir önemli noktayı vurgulamak için kullanılır. Örneğin iyi bir konuşmacı, konuşmasının önemli bir noktasından önce ya da sonra bir süre duraklar.
7. Resmetme İşlevi;Sözlü kelimelere eşlik eder ve vurgu ile ekleme yapar. Elle kaçan balığın büyüklüğünü gösterme ya da parmaklarla bir cismin küçüklüğünü, elle kitabın kalınlığını ifade etmek gibi.

Sözsüz İletişim özellikleri

1. İletişim yokluğunu olanaksız kılmak: Daha önce de değinildiği gibi iletişim sürecinin tarafları aynı mekanda bulunduğu sürece sözsüz iletişim kesintisiz olarak sürdüğünden iletişimin kapatılması ve durdurulması söz konusu değildir.
2. Duyguları ve coşkuları yetkin biçimde dile getirebilmek: Bazı durumlarda kelimeler bazı duygu ve coşkuları hissedilen düzeyde aktarmakta yetersiz kalabilir. Bir bakış, bir dokunuş vb. sözsüz iletişim kodları çok daha yetkin bir ifade gücüne sahip olabilir.
3. İnsanlararası ilişkileri tanımlamak ve belirlemek: Bazı sözsüz iletişim kodları o kişi ya da kişilerin kim olduğu ve toplumsal konumu hakkında bilgi verir. Örneğin askerlerin rütbelerini simgeleyen işaretler ve sınıflardaki kürsüler vb.
4. Sözel içerik hakkında bilgi vermek: Özellikle konuşurken yer yer vurgulamak istediğimiz ya da dikkat çekmek istediğimiz vb. noktaları sözsüz iletişim kullanarak ifade ederiz. Örneğin parmağımızla sanki bir cümlenin altını çizer gibi yaparız ya da parmağımızla o sözcüğün üstüne basar gibi yaparız. Bu yolla sözel iletinin içeriğinin önemi konusunda sözsüz iletişimle bilgi verilmiş olacaktır.
5. Güvenilir iletiler sağlamak: Sözel iletişim görece olarak güvenilir olmayan bilgiler aktarmada daha kolay kullanılabilir. Oysa sözsüz iletişim bu konuda daha az imkan verir. Bakışlar, duruş, yüze temas vb. kolaylıkla karşıdaki kişilere güvenilmez iletiler aktarıldığı konusunda ipuçları verebileceğinden sözsüz iletişim güvenilir iletiler sağlama konusunda sözel iletişime göre daha öndedir.
6. Kültüre göre biçimlenmek: Sözsüz iletişim her toplumun kültürüne göre farklı biçimlerde anlamlandırılır. Örneğin bir renk bir hareket vb. bir toplumda belli bir anlama gelirken bir başka toplumda tamamen farklı biçimde yorumlanabilir. Ayrıca bir toplumdaki alt kültür gruplarına göre de sözsüz iletişim farklı biçimlenebilir. (Zıllıoğlu, s. 179-183).

Sınıflamaya göre şu tür beden dili işaretleri bulunur;

1. Keyfi (Arbitrary) Kodlar; En çok kullanılan kod türü budur. Bunlar keyfi olarak adlandırılır çünkü kod ile işaret ettiği şey arasında doğrudan bir ilişki yoktur. En çok bilinen örnek, merhabalaşmalar da elini kaldırmak, el sallamak vs.
2. İkonik Kodlar;Bu kodlar görünüşleri yüzünden anlamları hakkında bazı ipuçları taşırlar. Yani kodlar işaret ettikleri şey hakkında görsel olarak ipuçları içerirler. Örneğin, birini öldüreceğini işaret eden birinin boğaz kesme işareti yapması.
3. İçsel Kodlar;Bunların içsel olarak adlandırılmalarının nedeni sembolik anlam ve fiziksel görünüşleri ayrılamaz biçimde birbirlerine yapışık olmasındandır. İşaret ettikleri şey ile doğrudan görsel bir ilişkileri vardır. Örneğin kızgın bir insanın titremesi, kızarması, yumruğunu sallaması gibi.

Mimikler ( Yüz İfadeleri ) ve Gözler

Yüz ifadelerinin işlevleri şu biçimde sıralanabilir;

1. Gerçek bir duyguyu yoğunlaştırmak
2. Gerçek bir duygunun yoğunluğunu azaltmak
3. Gerçek bir duygu anında nört görünmek
4. Gerçek bir duyguyu maskelemek
5. Gerçek bir duyguyu yönlendirmek

Kişisel Alan

Vücudu bir cam küre gibi sardığı varsayılan alana verilen isimdir. Kişisel alan düzeyleri şu biçimde sınıflandırılabilir;

• İçli-Dışlı Mesafe; Yaklaşık olarak gövdeden itibaren 35-40 cm çapında bir alan olarak belirtilmiştir. Ancak çok yakın olanlar için izin verilen alandır.
• Samimi, Kişisel (Personal) Mesafe; Gövdeden itibaren 40-80 cm arasında değişir. Yakın arkadaş, akrabalar ve diğer yakınlar için uygundur. Belli kültürlerdeki el, omuz tutmak gibi davranışlar ve fiziksel yakınlıklar bu mesafede çok görülür.
• Toplumsal (Social) Mesafe; Resmi ve ikincil ilişkilerin gerçekleştiği alandır. Vücuttan itibaren 80 cm ve 2m arası olarak kabul edilir.
• Yabancılar İçin, Kamusal (Public) Mesafe; Toplumsal mesafenin bitim noktasından itibaren genişleyen bir mesafedir; genelde yabancılar için geçerli olan bu mesafe, tanıdık kişiler söz konusu olduğunda uzak durma/mesafe koyma isteğini yansıtır.

Susmanın işlevlerine göre susma tiplerini şöyle sıralanabilir:

• Psikolinguistik Susma: Bu susmanın işlevi iletişimin iki tarafına da düşünme süresi tanımaktır. Konuşma içinde dilsel zorunluluklar yüzünden duraklamaktır. Başka deyişle; konuşma süreci içinde sözlerin gerekli yerlerde ve değişik biçimlerde durdurulması ya da ayrılması olarak tanımlanabilir. Psikolinguistik susma, kısa süreli ve uzun süreli olmak üzere ikiye ayrılır.
  1. Kısa Süreli Susma;Dilin gramatik özellikleri yüzünden ortaya çıkar. Örneğin noktalama işaretleri veya cümle sonları bu bağlamda değerlendirilebilir.
  2. Uzun Süreli Susma;Zihinsel süreçlerle ilgili olarak, anlatılan yaşantının derinliği, bellekteki bilişsel malzemenin karmaşıklığı ölçüsünde susma süresi uzar.
• Etkileşimsel Susma;Bu susma kaynak ile alıcı arasındaki etkileşimden temelini alır ve üç grupta incelenir:
  1. Karar verme ile ilgili susma;Konuşmaya kimin başlayacağına karar verememek gibi durumlarda ortaya çıkar.
  2. Akıl yürütme ile ilgili susma;Alıcının kaynağın söylediklerini kavrayıp anlamaya, yorumlamaya, amacını kavramaya yönelik olarak gerçekleşen susma türüdür.
  3. Denetim kurma amacı ile susma;Dikkati çekmek, ya da otoriteyi sağlamak için gerçekleştirilir.
• Sosyo-Kültürel Susma;Kadınların, gençlerin, çocukların ve düşük statüdekilerin daha az konuşması gerektiği ile ilgili sosyo-kültürel koşullar altında ortaya çıkar.

Renk ve Renk Tercihleri

Sıcak renklerin (sarı, kırmızı, turuncu) uyarıcı, soğuk renklerin (mavi ve yeşil) ise gevşetici ve dinlendirici olması genellenebilir duygulara örnektir. Soğuk renkler bir mekânda aşırı kullanıldığında kasvetli hatta moral bozucu bir etki yaratabilir. Aynı şekilde sıcak renkler de insanı şiddete yöneltebilir.

Etkili İletişim Teknikleri Ders Notları (Ünite 8) yazısı ilk önce Sercan Çepni üzerinde ortaya çıktı.

Etkileme, Etkili İletişim ve İkna Edici Konuşma ( ÜNÜTE7 )

İkna Kavramı

İkna; istendik amaçların ortaya çıkarılması için gerçekleştirilen bir iletişim biçimi olarak ele almak yanlış olmayacaktır.
Bağımsız değişkenler konusunda üzerinde durulması gereken temel konu iletişimde “kim, kime, neyi, hangi oluktan (kanaldan), ne tür etkilerle söylemiştir” temel sürecinin işlemesidir. Her ikna edici iletişim durumunu oluşturan bağımsız değişkenler bu durumda karşımıza “kaynak, ileti, oluk (kanal), alıcı ve amaç” olarak çıkar.

Etki Taktikleri

• Rasyonel-akıcı ikna; ortaya konan isteiği yada talebi destekleyen mantıklı tartışmalar için veri ve bilgilerin sunulmasıdır.
• Arkadaşlık yada kişisel çekicilik; Arkadaşlık stratejisi etkilenenin, etkileyen hakkındaki iyi düşüncelerine bağlıdır. Bu strateji arkadaşça davranma, duyarlılık gösterme anlayış ve pohpohlamak ile başarılabilir.
• Koalisyon; Örgütteki diğer insanları etkileyenin kendisini desteklemeleri için hareke geçirmesidir. Eğer bir çok insan etkilenene belirli bir eylemi yapması için aynı taleple gelirse etkilenen büyük olasılıkla talebi kabul edecektir.
• Pazarlık;  Pazarlık, sosyal normların izin verdiği ölçüde karşılıklı yararların değişimi üzerinde pazarlık aracılığı ile etkilemektir. Basitçe, “benim için bunu yaparsan bende senin için şunu yaparım” demektir.
• Baskı-Israr;  Etkileyenin zorlayıcı ve baskıcı tavrını kapsamaktadır. Bazı durumlarda iğneleyici tahrik edici ifadelerin kullanılması da olasıdır. “Bu işi yapmanı beklerdim” gibi.
• Bir üst otoritenin kullanımı;Bir üst otoritenin kullanımı, kişi etkileme için örgüt dışındaki bir gücün yada emir komuta zincirinin kullanılmasını içeren bir stratejidir. Bu stratejide etkileyen bir üst kademedeki kişiyi koz olarak kullanabilir. Aynı düzeydeki çalışanlar arasında basitçe şu ifade ile uygulanabilmektedir. “eğer bu öneriyi kabul etmezsen konuyu bir üst yönetime götürmek zorunda kalacağım”.
• Tastik;Tasdik, hem olumlu hem olumsuz, hem istendik faydalar hem de istenmedik sonuçlar
  içerebilir. Örneğin “bu projeyi bitirirsen bir promosyon alacaksın ancak bitirmezsen gelecek yılda bu iş ile uğraşacaksın”.

Etki Stratejilerinin Sınıflandırılması

1. Birincil Stratejiler: Rasyonel, arkadaşlık ve pazarlık. Bu stratejiler öncelikle kullanılan stratejilerdir.
2. İkincil Stratejiler: Koalisyon, baskı-ısrar, tasdik, bir üst otoriteye başvurma. Bu stratejiler wp-content stratejilerdir. Birincil stratejiler işe yaramadığında kullanılırlar.

Örgütlerde Karar Alma ve İkna

1. Bireyler ve Gruplar: Karar verme davranışını, bireylerin algılama, güdüleme, kavrama gibi psikolojik özellikleriyle bireyler arası ilişkiler ve etkileşmeler, başka bir deyişle, onların örgütte gruplar içinde bulunmalarından doğan özellikler etkiler. Burada birey, tek başına değil, bir örgüt içinde olan, güdüleri, algıları, tutumları, değerleri örgütçe etkilenmeye çalışılan bir birey olarak anlaşılmalıdır.
2. Örgütün Yapısı: Örgütteki bildirişme ağının, karar için gerekli bilgilerin örgüt içindeki akışının, bunun yanında, karar verenlerin örgütte bulundukları yerin, dolayısıyla örgütün hiyerarşik yapısının, otorite ilişkilerinin, işbölümü ve uzmanlaşmanın da karar vermeye etkileri vardır.
3. Örgütün Çevresi: Örgütün, çevresiyle sürekli alış verişte bulunan toplumsal bir sistem olduğunu biliyoruz. Öyleyse, örgütün iktisadi, toplumsal, siyasal, fizik çevresi de karar verme davranışını etkileyecektir.

Liderlik ve İkna

Bir lider biçimsel yapı içinde, biçimsel olmayan bir yolda ortaya çıkabilir. Lider için biçimsel yapı fazla önem taşımayabilir, yönetici ise işlevini biçimsel yapının bir gereği olarak sürdürmek zorundadır. diğer bir farklı yanı ise yöneticilik sadece örgütün üst ve orta kademeleri için geçerli olmasına rağmeni, lider örgütün bütün kademeleri için geçerlidir.

Herzberg’in Motivasyon-Hijyen Kuramı

1. Motivasyon Faktörler; Başarı, tanınma, taktir edilme, yapılan işin niteliği, yetki ve sorumluluk sahibi olma, ilerleme ve yükselme imkanının olması vs. motivasyonel faktörler arasında sayılabilir.
2. Hijyen Faktörler; İşletme politikası ve yönetimi, çalışma koşulları, ücret düzeyi, özel yaşamdaki mutluluk düzeyi, orgonizasyonda alt-üst arasındaki ilişkiler vs. unsurlar “hijyen faktörler” olarak adlandırılır.

İkna edici konuşmanın Yapısı

• Problem Çözme Modeli; Konuşmanın temelini ve mantıklı yönünü oluşturan bu model, problemin neden var olduğu ve yapılacak ikna edici konuşmanın bu problemi nasıl çözeceği ile ilgili olarak yapılandırılmıştır.
• Karşılaştırmalı Fayda Modeli;  İzleyici mantıksal ve güdüleyici bir biçimde seslenen bu modelle konuşmada anlatılacak konuların üstünlüğü üzerine odaklanmıştır.
• Ölçüt Duyum Modeli; Karşıt görüşlü izleyicilerin varlığı durumunda uygulanan ve faydalı olan  bu model, özellikle konuşmacı bir değer yargısı oluşturmaya çalıştığında devreye girer.
• Artık Model ( Önemli Ezberler ); Olası bütün çözümlerin yetersizliğinin vurgulanmasıyla birlikte ikna edici konuşmada önerilen çözüm etkinliğinin ve yeterliliğinin vurgulanmasına dayanmaktadır. Genellikle olumsuz model olarak adlandırılan bu model büyük oranda düşman izleyicileri için de etkilidir.
• Güdüleyici Model; Dinleyiciler konuşmacının tersini de düşünseler, amaç, dinleyiciyi ikna edici konuşma süresince güdülemeyi başarmaktır.

İzleyicilerin güdülenmesini artırma stratejileri: Konuşmacının güdüleme çabası sonucunda, dinleyicilerin inançlarını etkilemek ya da dinleyicileri harekete geçirmek mümkün olacaktır. Bazı güdüleme stratejilerini şu şekilde sıralayabiliriz:

1. Ortak taban yaratmak: Hissettirilmeye çalışılan duygu, konuşmacının dinleyicilerle, aynı deneyimlerden yola çıkarak, aynı değer sistemlerini paylaştıklarıdır.
2. Dinleyicilerin teşvik edilmesi: Belli bir konuda güçlü bir biçimde teşvik edilen dinleyici, harekete geçme konusunda daha iyi güdülenebilmektedir.
3. Dinleyici değerlerini uyarlama: Güdüleme için, değerlere yaklaşmakta dinleyicilerin sahip oldukları değerlerin abartılmadan övülmesine muhakkak dikkat edilmelidir.
4. Dinleyici ihtiyaçlarını uyarlama: Bu ihtiyaçlar: psikolojik, güvenlik, ait olma, sevgi, saygınlık ve var olma ihtiyaçlarından oluşan Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinin yanında zenginlik, otorite, diğer insanların davranışlarına uygunluk, memnuniyet ve mutluluktur.

Satış Kampanyası Planlaması

Burada bu merdivenin sadece dört basamağı olduğu kabul edilecektir. Bu basamaklar aşağıdaki biçimde sıralanabilir:

1. Ürünün farkına vardırılması,
2. Kabul ve tercih etmenin sağlanması,
3. Satın almanın kışkırtılması,
4. Satın alma ediminin güçlendirilmesi veya başarısızlığın değerlendirilmesi.

Etkili İletişim Teknikleri AÖF (Ünite 7) yazısı ilk önce Sercan Çepni üzerinde ortaya çıktı.

Etkili İletişimde Konuşma Ve Dinleme ( ÜNİTE 6 )

Kültür ve İletişim

İletişim, insanın türsel özelliği olan toplumsallaşırlığının bir yansımasıdır.
Yapısal olarak yada kodlara göre iletişim ikiye ayrılır;

• Sözel İletişim
  • Konuşma-Dinleme
  • Yazma-Okuma
• Sözsüz İletişim

 Ses

İyi bir konuşma sesinin özellikleri şöyledir;

1. İşitebilirlik; Dinliyiciler tarafından rahatça işitilebilir olmalıdır.
2. Akıcılık; Dinliyicilerin algılama yeteneklerine göre ayarlamak temel ilkedir.
3. Hoşa Giderlik; Kısacası sesin hoş olması gerekir kullak tırmalayan yada çok sert bir ses değil.

Konuşmanın Nitelikleri

İyi bir konuşmayı diğerlerinden ayıran belli bir takım nitelikleri olması gerekir bunlar;

1. İyi bir konuşma sağlam bilgilere dayanır
2. İyi bir konuşma yıkıcı değil yapıcı olmalıdır.
3. İyi bir konuşma konuşmanın temel ögelerini çözümleyerek oluşur.
4. İyi bir konuşma dinliyicilerin ilgi ve dikkatini toplar
5. iyi bir konuşma canlı bir dil hareketli bir üslup gerektirir
6. İyi bir konuşma etkili ses tonu, el yüz hareketleriyle geliştirilir
7. İyi bir konuşmada konuşmacı ahlaksal sorumlulukları bulunduğunu hatırından çıkarmaz
8. İyi bir konuşmada konuşmacı gözlem gücünü geliştirmiş olmalıdır
9. İyi bir konuşma konuşmacının kişiliği ile bütündür
10. İyi bir konuşma ilginç ve değerli konuları kapsar
11. İyi bir konuşma belli bir amaca yöneliktir.

İkna edici konuşmanın ögeleri;

1. İkna edici konuşma bir sanattır
2. İkna edici bir konuşma bir sözel tartışma oluşturma ile ilgilidir.
3. İkna edici konuşma sözel tartışmaları özel dinleyicilerle uyumlaştırma ile ilgilidir
4. İkna edici konuşma amaçlı ve istendik değişimler ortaya çıkarmaya yöneliktir

Konuşmacı Perspektifi

Sonuçta kaynak ne denli güvenilirse, tutum değişikliğinin ortaya çıkma olasılığı o denli çoktur. Bu özelliğe inanılırlık adı verilmektedir. Burada bizim için önemli olan boyutlar konuşmacının bilgisi/uzmanlığı, güvenirliği, kişiliği, tutumları ve sosyo-kültürel ortamdır.

Nasıl Dinliyoruz ?

İletişim sürecinde gürültüye dönüşen dinleme türleri şunlardır;

• Görünüşte Dinlemek
• Seçerek Dinleme
• Saplanmış dinleme
• Savunmacı dinleme
• Tuzak kurucu dinleme
• Yüzeysel Dinleme

Konuşmanın Kalıcılığını Sağlayan Boyut Yazı

Etkili ve doğru bir şekilde yazılı iletişimin gerçekleşmesinde dikkat edilmesi gereken önemli noktaları şu şekilde açıklayabiliriz;

1. Kişiliğinizi ortaya koyun
2. Basit bir dil kullanın
3. Açık seçik anlaşılır yazın
4. Sözcük hazineninizi geliştirin

Etkili İletişim Teknikleri Ders Notları (Ünite 6) yazısı ilk önce Sercan Çepni üzerinde ortaya çıktı.

1. Türkiye Ekonomisi Ders Notları
2. Avrupa Birliği Ve Türkiye İlişkileri Ders Notları
3. İnsan Kaynakları Yönetimi Ders Notları
4. Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Ders Notları
5. Maliye Politikası 2 Ders Notları
6. Türk Siyasal Hayatı Ders Notları
7. Uluslararası Örgütler Ders Notları

İletişimde Kalite ( Ünite5 )

Egosentrizm  kısaca benmerkezciliktir. Diğer bir değişle bireyin kendini merkeze almasıdır.
Ford‘a göre üç tür benmerkezcilik vardır. Bunlar;

1. Görsel benmerkezcilik
2. Bilişsel Benmerkezcilik
3. Duygusal Benmerkezcilik

Kurdek ve Rodgon üç tür perspektif alma şekli tanımlamışlardır. Bunlar ;

1. Algısal perspektif alma; Diğer kişinin bakış açısını fark etme
2. Bilişsel perspektif alma ; Diğer kişinin ne düşündüğünü fark etme
3. Duygusal perspektif alma; Diğer kişinin yaşamakta olduğu duyguların neler olduğunu fark etme

Anlaşmak için için 3 şeye ihtiyaç vardır;

1. Anlaşma niyetine sahip olmak
2. İletişim tekniklerini bilmek
3. Gayret göstermek

 İletişim Benlikleri

Benlik ; Kişinin sahip olduğu tüm zihinsel yapının ve dışsal özelliklerinin bir bütünüdür.
“Ben” yada “Benlik” kişiliğin temel özelliklerini verir. Gerçek ve ideal benlik bireyin kendi fizyolojik, psişik ve sosyo-psişik özellikleri ile tüm yetenekleri hakkındaki kanıları, genel olarak “Gerçek Benlik” olarak adlandırılır.
 Benliğin insan yaşamındaki görevleri ise şunlardır;

1. İçgüdülerden ve dürtülerden kaynaklanan güdüleri engellemek, denetlemek ve düzenlemek
2. Çevredeki nesne ve kişilerle bağlantı kurmak
3. Gerçeği tanımak, denemek, anlamak
4. Gerçeğe uyum sağlamak
5. Çevreden gelen uyarımları sınırlamak, sıralamak, zamanlamak
6. Algılamak, saklamak, hatırlamak, düşünmek, karşılaştırmak, çıkarımlar yapmak, yargıya varmak
7. Kavramları birleştirmek ve bütünleştirmek
8. Kişinin karşılaştığı engelleri aşabilecek güçleri toplamak
9. Geleceğe ilişkin beklenti ve amaçlar saptamak
10. Kişiliği kaygıdan kurtaran savunma düzenlerini kullanmak

Ana Baba Benliği ( Ebeveyn Benliği )
Ana baba benliği, koruyucu ve yargılayıcı, olmak üzere iki biçimde kendisini gösterir.  Ana-Baba benliğine sahip olan kişi iletişim kurarken genellikle;

1. Yargılar
2. Denetler
3. Ders verir
4. Akıl öğretir
5. Korur ve kollar
6. Sahip çıkar
7. Problem çözer
8. Kısıtlar
9. Önyargı ve kalıpları vardır.

Örnek vermek gerekirse iletişim kurarken şu kalıpları kullanır;

1. Olmamış
2. Böyle Yap
3. Merek etme ben hallederim
4. Olmaz öyle şey

Çocuk Benliği

Çocuk ego durumu kişinin 0-7 yaş yaşantılarına ait kayıtlardan oluşur. Çocuk benliğine sahip olan kişisel iletişim kurarken genellikle;

• Kontrolsüzdür
• Sorumsuz Davranır
• Sabırsızdır
• Merek eder
• Yaratıcıdır
• Hazza yöneliktir
• İçinden geldiği gibi davranır
• Benmerkezcidir

Örnek vermek gerekirse iletişim kurarken şu kalıpları kullanır;

• Banane
• Hemen
• Nasıl
• İstiyorum

Yetişkin Benliği

Bu benlik insanın akılcı ve mantıklı tarafıdır.Bu tutum sayesinde ne asi olur nede uysal. Olay be olgulara gerçekçi değerlendirmeler yaparak bakar. Yetişkin benliğine sahip kişisel genelde iletişim kurarken;

• Akılcıdır
• Paylaşır
• Anlar
• Geliştirir
• Çözüm Bulmaya yöneliktir.

Örnek vermek gerekirse iletişim kurarken şu kalıpları kullanır;

• … olmalı.
• Öyle mi ?
• Beraber Düşünelim

Yetişkin ego-durumu ERİC BERNE tarafından kişinin “mantıklı” ve “sağduyulu” yanı olarak tanımlanmıştır.

İletişimde Davranış Biçimleri

İnsanlar ilişkilerinde genellikle 3 temel yaklaşımdan birini benimserler;

• Saldırgan Davranış Biçimi
• Çekingen Davranış Biçimi
• Güvenli Davranış Biçimi

Saldırgan Davranış;

Saldırganlık, doğuştan beraberimizde getirdiğimiz bir içgüdümüzdür. İnsanoğlu içgüdüsel olarak saldırganlığa sahiptir.Saldırgan kişi, bireylerarası iletişimde genellikle iletişim kurarken gönderdiği mesajlarla “sen önemli değilsin, önemli olan benim” mesajını vermeye çalışmaktadır. Hiç düşünmeden başkalarını kırarak kendisini hâkli çıkarmaya çalışır.

Çekingen Davranış;

Çekingen kişiler, duygu ve düşüncelerini ifade etmede zorlanırlar. Benlik saygıları düşüktür. Sürekli bir kaygı ve endişe içindedirler. Kendi içlerinde suçluluk ve öfke duygusu yaşarlar. Çekingen kişi iletişimlerinde gönderdiği mesajlarla sürekli olarak karşısındaki kişiye “ben önemli değilim, sen önemlisin” mesajını verir. Kendisini inkâr eder. Duygularına karşı dürüst değildir. İstediği amaçlara ulaşamaz. Başkaları kendisi hakkında karar verir, buna sesini çıkartmaz. İletişim esnasında alçak ses tonunu kullanma temkinli olma, sorunlardan kaçma ve kendi duygularına önem vermeme eğilimindedir.

Güvenli (Atılgan) Davranış

Güven kişinin güç duygusundan kaynaklanır. Kendisine güvenen kişi başkasına da güvenir. Başkasına güvenmeyen kişi kendisine de güvenmez.

Etkili İletişim Teknikleri AÖF Ders Notları (Ünite 5) yazısı ilk önce Sercan Çepni üzerinde ortaya çıktı.

Kültürel olarak kurulan kadınlık ve erkeklik fenomenine Toplumsal Cinsiyet adını veriyoruz. ( Çıkıyor Dikkat !!!!)

• Biyolojik Süreç; Anatomik yapıların farklılığına hormonel dönüşümlerin ayrışmasına dayanır. Bu farklılığa dayanarak kişi bedeni kadın ve erkek olarak ikiye ayrılır.
• Sosyal Süreç; Çevrenin belirlediği kadın ve erkek davranışları, duygu, değer ve düşünce beklentileri ile ilişkilidir.

Bandura Toplumsal Öğrenme Kuramı yoluyla, çocukların anne ve babalarını gözlemleyerek ve onlardan aldığı olumlu ve olumsuz tepkilerden yola çıkarak cinsel rollleri öğrendiklerini ileri sürer.
Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı; Toplumsal öğrenme kuramından farklı olarak, çocukların dünyayı algılayıp kavramalarının bilişsel gelişim sürecine bağlı olduğuna, dolayısıyla çocukların edilgin bir konumda olmadığına dayanmaktadır.
Toplumsal Cinsiyet kuramı durağan bir yapı göstermez. Evrim geçirir dönüşüme uğrar. (Paylaştığım her tabloyu mantığınıza sığdırın arkadaşlar hep soru geliyor)

 Mobbing Nedir ?

Mob sözcüğü isim olarak, kanun dışı şiddet uygulayan düzensiz kalabalık fiil olarak da “ortalıkta toplanmak, saldırmak veya rahatsız etmek” anlamına gelmektedir. Latince’de “kararsız kalabalık” anlamına gelen mobile vulgus sözcüklerinden türemiştir. Avusturyalı biliminsanı Konrad Lorenz mobbing terimini, hayvanların bir yabancıyı veya avlanmakta olan bir düşmanı kaçırmak için yaptıkları davranışları tanımlamak için kullanmıştır. Daha sonra İsveçli Peter-Paul Heinemann, çocuklarda zorbalık içeren davranışları araştırırken mobbing terimini, kurbanı yalıtan ve ümitsizlik nedeniyle intihara kadar götürebilen bir davranış olarak nitelendirmiştir. 1980’li yıllarda ise Dr. Leymann terimi işyerinde yetişkinler arasında, çocuklarda olduğu gibi benzer zorbaca davranış özelliklerini tanımlamak için kullanmıştır. Leyman’a göre mobbing bir ya da bir kaç kişi tarafından diğer bir kişiye yönelik olarak, sistematik biçimde düşmanca ve ahlakdışı bir iletişim yöneltilmesi şeklinde, psikolojik bir terördür.
 

Etkili İletişim Teknikleri AÖF Ders Notları (Ünite 4) yazısı ilk önce Sercan Çepni üzerinde ortaya çıktı.

Sanal İletişim ( Ünite 3 )

İletişim Bağlamı Üç Boyuttan oluşur ;

1. Fiziksel Boyut: Örneğin Sınıf içinde öğrencilerin birbirleri ile iletişimi, Lokanta da müşterinin garsonla olan iletişimi gibi.
2. Sosyo-psikolojik Boyutu; Örneğin Doğum günü partisindeki iletişim ortamı ile cenaze evi yada hastane ortamındaki iletişim gibi.
3. Zamansal Boyut; İletişimin gerçekleştiği günün ve tarihin zamanı olarak açıklana bilir.

İletiler ve Kanallar

Tutuğumuz futbol takımının formasını veya aynı renkte kıyafetler giymeyi tercih ederiz ( Sözsüz İletişim ) Sınavda çıktı.
Gönderilen ve alınan iletilerin iletildiği kanalları iletişim ortamları olarak tanımlıyoruz.

Yansıma

Kaynağa geri gönderilen bilgi yada iletiye yansıma denilir. Yansıma ikiye ayrılır bunlar;

1. Olumlu ve Olumsuz Yansıma ; Olumlu yansıma kaynağa gönderilen iletiler yerine ulaştı ve olumlu bir izleme yarattı mesajı verir. Olumsuz yansıma ise kaynağa iletinin değiştirilmesi ve yeniden yapılandırılması gerektiğini söyler.
2. Anında ve Gecikmeli Yansıma; Bireyler arasında yansıma anında gerçekleşirken, Kitle iletişiminde yansıma gecikmeli meydana gelir. Örneğin Bir köşe yazarının okuyucusundan aldığı mektup ona geç gelmesidir.

Gürültü

Gürültü, iletişim sistemini etkileyen ve iletileri bozan bir durum olarak tanımlanabilir. Gürültü 3 guruba ayrılır bunlar ;

1. Fiziksel Gürültü;  Bilgisayarın bir anda donması, peltek konuşma görüşü engelleyen güneş gözlükleri gibi.
2. Psikolojik Gürültü; Ön yargılar, yanlılık, peşin hükümler yanlış varsayımlar kapalı görüşülük yada fikirlilik ve benzeri zihinsel engeller iletiyi almada ve işlemede sorun çıkartan durumlardır.
3. Anlamsal (Semantik Gürültü) Gürültü; İletişimde kaynak tarafından üretilen iletilerin alıcı tarafından tam olarak anlaşılmaması durumudur. Örneğin konuşmacının çok teknik bir dil kullanması durumudur.

Daniel BELL = Bilgi Toplumu Kuramını Geliştirmiştir…

İkinci Kuşak Web Hizmetleri

1. Blog ; Türkçesi İnternet Günlüğü‘dür.
2. RSS ; Web kullanıcılarının içerikte meydana gelen güncellemeleri anında almasını sağlayan bir sistemdir.
3. Wiki; Tükçesi “çabuk” anlamına gelmektedir. ( Çok saçma ) Kullanıcıların web içeriği oluşturmalarına ve düzenlemelerine olanak veren bir yazılımdır.
4. Sosyal Ağlar; En çok kulanılan sosyal ağlar, facebook, twitter, linkedin, myspace, badoo, xing vb. ( Hangisi sosyal ağdır yada hangisi sosyal ağ değildir diye soru geliyor)

Etkili İletişim Teknikleri AÖF Ders Notları (Ünite 3) yazısı ilk önce Sercan Çepni üzerinde ortaya çıktı.

Etkili İletişim ve Doğru Anlatmak ( Ünite2 )

Etkili bir iletişimin ilk adımı anlamak, ikinci adımı ise anlatmaktır. Etkili bir iletişim için bireyin önce kendisine sonrada çevresine saygı duyması gerekir.İletişimde etkin ve yerinde kılmak için konuşmacı “ben dilini” kullanmalıdır.
“Kendini açma” kavramı ilk olarak Sydney M. Jourard tarafından ele alınmıştır.

Neden ve Nasıl Kızarız ?

Aşağıda, kızgınlık oluştuğunda ortaya çıkan tipik olaylar dizisi sıralanmıştır ;

1. Kızgınlık bir olay yada kışkırtma sonucu tetiklenir.
2. Kızgınlık düşünceleri geliştirir ( İkisi sınavda da bu şık çıktı Düşünceleri körertir ile karıştırmayın sakın)
3. Kızgınlık düşünceleri üzerine temellenir.
4. Kızgınlık beslenir ve artar. Kızgınlık duygusu eğer kontrol edilmezse şiddetlenir ve yapıcı eylemlerle kontrol edilmesi giderek güçleşir.
5. Kontrol altına alınmayan kızgınlık, uzun süren, şiddetli, acı verici ve tahrip edici bir dizi öfkeli düşünce ve eylemler başlatır.

Yapılan çalışmalar sonucu insanların 2 nedenden dolayı kızdığı ortaya çıkmıştır bunlar;

1. Bize göre doğru bize göre adil veya bize göre dürüst olamayan durumlarla karşılaştığımız zamanlarda kızarız.
2. Diğer bir unsurda beklentilerimizdir. Beklentilerimiz karşılanmadığında yada engellendiğinde kızarız.

Öfke duyusuna en sık yol açan nedenlerden birisi “Hedefe Yönelik Davranışlarımızın Engellenmesidir”.
İnsanları öfkelendiren sebepler ;

1. Engellenme ( Facebook geldi dimi aklınıza 😀 )
2. Önemsenme,
3. Aşağılanma
4. Keyfi bir tutumla karşılaşma
5. Saldırıya uğramaktır.

 Amigdala bizim kızmamıza sebeb olan beynimizdeki yerdir. İletişim kurarken sadece amigdalaya bağlı kalarak mesaj göndermemiz pişman olacağımız davranışlarda bulunmamıza yol açabilir. Bu lobu kontrol altına almaz isek duygularımızla hareket ederiz ve bu şekilde ifade edilen kızgınlık da yıkıcı olur. ( Ezberle )
Prefrontal Lob ; Bu lob sözgeç niteliğindedir. Bilgilerin toplandığı, süzgeçten geçirildiği ve ne yapılacağına karar verildiği bölgedir. Bu lob sayesinde kızgınlıklarımızı kontrol edebilir ve mantıklı düşüne biliriz. ( Ezberle )

“BEN” MESAJI, “SEN” MESAJI ( ÇOK ÖNEMLİ )

İletişimde kızgınlığımızı bastırmak hiç doğru bir şey değildir. Kızgınlığımızı dışa vurmalıyız ama bunu da sağlıklı bir şekilde yapmalıyız. Kızgınlığımızı sağlıklı bir şekilde ifade etmek için “BEN DİLİ” kullanmalıyız. Kızgınlığımızı sağlıksız dışa vurma yöntemlerinden bazıları şunlardır;

• Suçlu hisettirmek: İmalı yollarla karşımızdakini suçlu hisettirmeye çalışırız ( kızlar çok yapıyor bunu ya 😀 )
• Akıl okumak: Karşımızdakinin aslında ne demek istediğini bildiğimizi zannederiz.
• Tuzak Kurmak: Karşımızdaki kişiye açık konuşmaya davet ederiz o bunu yapıncada alınır bozuluruz.
• Kaçınmak: Konuşmaktan kaçmak için uyumak başka şeylerle meşgul olmak gibi davranışlar sergileriz.
• İma Etmek: Karşımızdaki kişiye imalı yollarla kızgın olduğumuzu hisettiriz ama nedenini söylemeyiz ( Allah Allah biyerden tanıdık geliyor bu ya neyse ) 🙂
• Eleştirmek : Karşımızdakini hırpalamak amacıyla onun farklı davranışlarını eleştiririz.
• Öç Almak: Karşımızdaki kişiyi önemsediği bir şeyden alıkoyarız.

A Tipi Adam : Hayvanlara eziyet edenlerden nefret ederim. Randevularına sadık kalmayanları hiç sevmem. Hayatın tadını kaçıranlardan kaçınırım. Savaş karşıtıyım.
B Tipi Adam : Hayvanları sevenleri severim. Randevularına sadık kalanları takdir ederim. Hayatı zenkli kılan insanlarla yaşamaktan hoşlanırım. Barış yanlısıyım.
A Tipi Adam “Sen Dili” ile konuşup karşısındakinin sınırına girip onu eleştirirken, B Tipi Adam “Ben Dili” ile iletişim kuruyor ve kendi duygusunu ifade ediyor. A Tipi Adam tepki topluyor, B Tipi Adam ise kabul görüyor.
Suçlama, eleştiri ve tehdit içeren “SEN” mesajı, karşımızdakini sinirlendirir ve savunmaya, çoğu zaman da karşı saldırıya geçirir. Bu durumda konuşulan konu önemini yitirir.
“BEN” mesajı ise bizde olumsuz duygular oluşturan durumun tanımını, bizde yarattığı etkiyi ve duyguları içerir.İletişimi başlatan açısından doğru ve etkili anlatmanın önemli bir sonucudur.

Olumlu İlgi

Bazen başarılı bir iletişim için “BEN DİLİ” ile konuşmak yeterli değildir. Olumlu ilgi göstermek, hataları eksiklikleri görmezden gelmek değil, bu hataları ve eksiklikleri doğrulardan sonra söylemektir.
Üçüncü Ünite Devamı ; Etkili İletişim Teknikleri AÖF Ders Notları (Ünite 3)

Etkili İletişim Teknikleri AÖF Ders Notları (Ünite 2) yazısı ilk önce Sercan Çepni üzerinde ortaya çıktı.

Etkili İletişim ve Doğru Anlamak ( Ünite 1 )

İletişim, insanın ana rahmine ilk düştüğü andan itibaren sahip olduğu en temel beceri olarak değerlendirilmektedir. İyi bir iletişimin temeli SİZSİNİZ!
İletişimin konuları ;

1. İletişim toplumun temelini oluşturan bir sistemdir.
2. Örgütsel ve yönetsel yapının düzenli işleyişini sağlayan bir araçtır.
3. Bireysel davranışları görüntüleyen ve etkileyen bir tekniktir
4. Sosyal süreçler bakımından zorunlu bir bilimdir.
5. Sosyal uyum için gerekli olan bir sanattır.

(Üste yazdığım iletişimin konuları doğru düzgün sınavlarda çıkmıyor ama siz yinede tek bir sefer okuyun)
İletişimin Temel Özellikleri; ( Kesinlikle ezberleyin bunları her sınavda soruluyor)

1. İletişim, iki tarafında aktif olduğu bir alışveriştir.
2. İletişimde mesajlar sözlü ve sözsüz olarak iletilir ( Hem sözlü hem sözsüz de olabilir yada sadece sözlü sadece sözsüz de olabilir)
3. Bu mesajları ne şekilde aldığımız, algılarımız tarafından belirlenir.
4. İletişim kişiye değil, kişiyle yapılır ( Çok kafa karıştırıcı ama hep çıkıyor unutmayın)
5. İletişim her zaman her yerdedir.
6. İletişimde amaç çevre üzerinde etkin olmaktır.
7. İletişim anlamların paylaşılmasıdır.
8. İletişim gerçek katmanlarda gerçekleşir.

İletişimi yapılandırmada, kelimeler aynı kalmak koşuluyla, Kelimeler %10, Ses %30, ve Beden Dili %60 oranında rol oynar. ( Unutmayın Çıkma şansı yüksek)

İletişimde Algının Rolü

Dış dünyanın farkındalığı algıyla başlar. 
Algının Farklılaşmasının Nedenleri ;

• Fizyolojik nedenler: Gözün görmesi, kulağımızın işitmesi, beynimizin işleyebilmesidir.
• Özgeçmiş; Deneyimlerimizin algımızı etkileyebilecek derecede iz bırakmış olması.
• Kültürel Değerler; Yorumlarımızı etkileyen kültürel bir birikime ve yargıya sahip olması
• Güncel Duygu Durumu; Gün içinde yaşamış olduğumuz bir olayın anlık tepkilerimizde ve algılarımızda etkili olmasıdır.
• Çevresel Faktörler; Sosyal bir varlık olmamızdan dolayı  içinde bulunulan saptama ve yorumlamayı etkileyen dış çevredeki etmenlerdir.

Algının seçicilik filtresinden kurtulmak için dikkati çekecek bazı yöntemler şunlardır; (Ezberlere)

1. Ses ve ışık gibi güçlü fiziksel uyarıları kullanma
2. Duygu uyandırma
3. Beklenmeyenle karşılaştırma
4. Eski bilgileri tamamlama
5. Gereksinimlerin karşılanma vaadi sunma ve bir yarar sağlama yer almakta.
6. İletişim sektörlerinde algı yönetimi çok önemli.

Etkin Dinleme

Anlamak niyet, bilgi ve gayret gerektirir. Anlamak için dinlemek gerekir. Dinlemek, önem vermektir. Dinlemek, bağlantı kurmaktır. Etkin dinleme yaparak;

• Karşımızdakini onaylamama özgürlüğüne sahibiz
• Evet yada Hayır diyebiliriz
• Söyleyecek sözümüz var demektir.

İyi bir dinleme için düzeltmek zorunda olduğumuz alışkanlıklarımız aşağıdakilerdir;

1. Dinliyor Gibi Görünmek; Birini dinlerken başka şeyler düşünüyorsak dinliyor gibi gözükürüz.
2. Seçmek ; Sadece kendimizi ilgilendiren kısımları değil anlatılanların tamamını dinlememiz gerekir.
3. Prova Yapmak; Karşımızdakinin söylediğine cevap ararken dinlemeyi unuturuz.
4. Akıl Okumak; Karşımızdakinin daha ilk kelimesinde, cümlenin nasıl devam edeceğini kestirmeye çalışırız.
5. Karşılaştırmak; Söylenenleri kendi başımıza gelen bir olayla karşılaştırırız.
6. Şüphelenmek; konuşmanın başında karşımızdakinin “Abarttığına”,”Şımarık Olduğuna” yada “Doğru Söylemediğine” karar veriyoruz.

Empati

(Kesinlikle ezberleyin her sınavda çıkıyor)
Empati, bir insanın kendisini karşısındaki insanın yerine koymak onun duygu ve düşüncelerini doğru olarak anlamaktır.
Hakkında şöyle düşündüklerimiz empati göstermeyi bilen kişilerdir;

• Keşke onu daha önce tanısaydım
• Ben derdimi en iyisi ona anlatıyım
• Keşke sohbet edebileceğimiz daha fazla zaman olsa

Hakkında söyle düşündüklerimiz ise empati göstermeyi bilmeyenlerdir;

• Ne zaman susacak…
• Artık gitse de tek başıma kalsam
• Aman bunu duymasın yine konuşmaya başlar

Empati 3 Aşamadan Oluşur;

1. Birinci Aşama; Olayları karşımızdaki kişi gibi algılamaya çalışmak
2. İkinci Aşama; Karşımızdaki kişiyi duygu ve düşüncelerini doğru bir şekilde anlamak.
3. Üçüncü Aşama; Karşımızdakini anladığımızı ona sözlerle, ses tonumuzla ve beden dilimizle ifade etmektir. ( Size bir soru sözler,ses tonumuz ve beden dilimiz yüzde kaç oranda rol oynar 🙂 Cevabı bilmiyorsanız baştan okumaya başlayın 😛 )

Empati gösteren kişinin özellikleri şu şekildedir;

• Beden dili, ses tonu, sözleri ve duyguları uyumudur.
• Tüm dikkatini karşısındakinin ne söylediğine ve aslında ne söylemek istediğine odaklanmıştır.

Empati de sempati de bir iletişim etkinliğidir. Bu iki kavram çok fazla karıştırılmaktadır;

• Sempati bir insanın sahip olduğu duygu ve düşüncelerin aynısına sahip olmak demektir.
• Bir kişiye sempati duyuyorsak onun acısını da sevgisini de paylaşırız.
• Empati kurduğumuzda ise karşımızdakinin duygu ve düşüncelerini anlamak esastır.
• Empati de hak vermesek de anlamaya çalışırız.
• Sempati de karşımızdakinin doğruluğu ve duyguları yanlış olsa bile yinede anlamaya çalışırız.
• Empati de özdeşim kurarak anlamak varken, sempatide yandaş olmak esastır.
• Karşımızdakine hem sempati hem empati de duyabiliriz.

Eşleri doğum sancısı çeken erkekler benzeri bir sancı duyabilirler. Bu tür sancılar sempatiye örnektir.
İlk üniteyi burada bitiriyorum arkadaşlar tahminen 3 gün içinde 8 ünitenin tamamını burada yayınlayacağım ondan sonrada farklı bir dersin özetlerini yazmaya başlayacağım hepinize kolay gelsin…
İkinci Ünite Devamı : Etkili İletişim Teknikleri AÖF Ders Notları (Ünite 2)

Etkili İletişim Teknikleri AÖF Ders Notları (Ünite 1) yazısı ilk önce Sercan Çepni üzerinde ortaya çıktı.